📘 భారత రాజ్యాంగం – ఆర్టికల్ 261
కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలు (Administrative Relations – II)
🔹 రాజ్యాంగంలోని స్థానం
- భాగం XI – కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలు
- అధ్యాయం II – పరిపాలనా సంబంధాలు
- మూల సూత్రం: Full Faith and Credit
Article 261(1)
భారతదేశంలోని ఏ రాష్ట్రం లేదా కేంద్రం చేసిన ప్రజా చర్యలు, రికార్డులు, న్యాయ ప్రక్రియలు దేశవ్యాప్తంగా పూర్తి విశ్వాసం మరియు గుర్తింపుతో ఆమోదించబడాలి.
అర్థం: ఒక రాష్ట్రంలో చట్టబద్ధమైనది ఇతర రాష్ట్రాల్లో కూడా చెల్లుబాటు అవుతుంది.
Article 261(2)
పార్లమెంట్ ఈ రికార్డులు మరియు ప్రక్రియలను ఎలా నిరూపించాలో చట్టం చేయవచ్చు.
అర్థం: అధికారిక పత్రాల ధృవీకరణ విధానం పార్లమెంట్ నిర్ణయిస్తుంది.
Article 261(3)
దేశంలోని ఏ సివిల్ కోర్టు ఇచ్చిన తుది తీర్పు దేశంలోని ఎక్కడైనా అమలు చేయబడాలి.
అర్థం: ఒక రాష్ట్ర సివిల్ కోర్టు తీర్పు మరొక రాష్ట్రంలో తిరిగి విచారణ లేకుండా అమలు చేయవచ్చు.
కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాల్లో ప్రాముఖ్యత
- దేశవ్యాప్తంగా న్యాయ ఏకత్వం (Judicial Unity)
- రాష్ట్రాల మధ్య న్యాయ విభేదాల నివారణ
- సహకార ఫెడరలిజం బలోపేతం
- పరిపాలనా సమన్వయం
📊 Article 261 – ముఖ్య అంశాల పట్టిక
| క్లాజ్ | విషయం | పరీక్షా ప్రాముఖ్యత |
| 261(1) | Public Acts & Judicial Proceedings గుర్తింపు | Legal Unity of India |
| 261(2) | పార్లమెంట్ ధృవీకరణ విధానం నిర్ణయం | Legislative Authority |
| 261(3) | సివిల్ కోర్టు తీర్పుల దేశవ్యాప్త అమలు | Execution Across States |
ఉదాహరణ
ఆంధ్రప్రదేశ్ సివిల్ కోర్టు ఇచ్చిన ఆస్తి తీర్పు కర్ణాటకలో అమలు చేయవచ్చు. తిరిగి విచారణ అవసరం లేదు.
© Shaktimatha Learning
No comments:
Post a Comment