Basic Structure సిద్ధాంతం – లోతైన విశ్లేషణ
Special Topic – Page 2 (Judicial Analysis & Contemporary Relevance)
ఆర్టికల్ 368 – రాజ్యాంగ సవరణ
ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం పార్లమెంట్ రాజ్యాంగాన్ని సవరించగలదు. కానీ ఈ అధికారం అపరిమితం కాదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
Parliament can amend → But cannot destroy Basic Structure
కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
ఈ కేసులో 13 మంది న్యాయమూర్తులు పాల్గొన్నారు. 7–6 మెజారిటీతో పార్లమెంట్ సవరణ అధికారం ఉన్నప్పటికీ Basic Structure మార్చలేదని తీర్పు ఇచ్చారు.
- Largest Constitution Bench
- Judicial Review బలపరచబడింది
- Parliamentary Supremacy కి పరిమితి విధించబడింది
మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
ఈ కేసులో Fundamental Rights మరియు Directive Principles మధ్య సమతుల్యత అవసరమని కోర్టు పేర్కొంది.
- Limited Amending Power
- Balance between Part III & Part IV
సమకాలీన ప్రాముఖ్యత
ఈ సిద్ధాంతం వల్ల ప్రభుత్వం తీసుకునే చట్టాలు న్యాయపరంగా పరిశీలించబడతాయి. ఇది ప్రజాస్వామ్య రక్షణకు ముఖ్య సాధనం.
- Judicial Activism
- Constitutional Morality
- Democratic Accountability
🎯 మెయిన్స్ సమాధానానికి కీలక పాయింట్లు
- Article 368 explanation
- Kesavananda Bharati judgment
- Doctrine significance
- Criticism & Way Forward
ముగింపు
Basic Structure సిద్ధాంతం భారత రాజ్యాంగాన్ని రాజకీయ ఒత్తిడుల నుండి రక్షిస్తుంది. ఇది ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు స్థిరత్వం కల్పిస్తుంది.
© Shaktimatha Learning | Special Topic – Basic Structure (Page 2)
No comments:
Post a Comment