ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪದರಗಳು – ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು
ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಪದರಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದರವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
1. ಟ್ರೊಪೋಸ್ಫಿಯರ್ (Troposphere)
- ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ಪದರ
- ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರು 8–18 ಕಿಮೀ
- ಮಳೆ, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ
- ಜಲವಾಷ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
2. ಸ್ಟ್ರಾಟೋಸ್ಫಿಯರ್ (Stratosphere)
- ಟ್ರೊಪೋಸ್ಫಿಯರ್ ಮೇಲಿನ ಪದರ
- ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರು 50 ಕಿಮೀ
- ಓಜೋನ್ ಪದರ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ
- ವಿಮಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ತಾಪಮಾನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
3. ಮೆಸೋಸ್ಫಿಯರ್ (Mesosphere)
- ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರು 80 ಕಿಮೀ
- ಅತ್ಯಂತ ಚಳಿ ಪ್ರದೇಶ
- ಉಲ್ಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತವೆ
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ತಾಪಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ
4. ಥರ್ಮೋಸ್ಫಿಯರ್ (Thermosphere)
- ಎತ್ತರ: 400 ಕಿಮೀ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು
- ಐಯೋನೋಸ್ಫಿಯರ್ ಇಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
- ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ
- ಆರೋರಾ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ತಾಪಮಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
5. ಎಕ್ಸೋಸ್ಫಿಯರ್ (Exosphere)
- ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಿನ ಪದರ
- ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಸಮೀಪ
- ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಗಾಳಿ ತುಂಬಾ ತೆಳುವಾಗಿದೆ
ತ್ವರಿತ ಮರುಅವಲೋಕನ
- ಟ್ರೊಪೋಸ್ಫಿಯರ್ → ಹವಾಮಾನ
- ಸ್ಟ್ರಾಟೋಸ್ಫಿಯರ್ → ಓಜೋನ್
- ಮೆಸೋಸ್ಫಿಯರ್ → ಉಲ್ಕೆಗಳು ಸುಡುವುದು
- ಥರ್ಮೋಸ್ಫಿಯರ್ → ಸಂಪರ್ಕ, ಆರೋರಾ
- ಎಕ್ಸೋಸ್ಫಿಯರ್ → ಉಪಗ್ರಹಗಳು
ನಿನಪಿನ ವಿಧಾನ
ಟ್ರೊ – ಸ್ಟ್ರಾ – ಮೆಸೋ – ಥರ್ಮೋ – ಎಕ್ಸೋ
Shaktimatha Learning
ವಾಯುಮಂಡಲ | ಭೂಗೋಳ | KPSC
ವಾಯುಮಂಡಲ | ಭೂಗೋಳ | KPSC
No comments:
Post a Comment